Rotterdam Amsterdam Utrecht
Emmen
Ede
Nijmegen
Breda
Eritrea
Kalendar Sveštenstvo Ikone
 
 
CRKVE Saradnici

Manastir Ćellije
Prema narodnom predanju manastir je ktitorstvo kralja Dragutina (1276-1282). Drugo predanje kaže da je manastir podignut krajem XIV ili početkom XV veka u vreme despota Stefana Lazarevića.
Monasi ovog manastira su imali veliki udeo u dizanju bune protiv Turaka.
Zbog toga je na početku 1791. zloglasni Paša Bušatlija zapalio Ćelije zajedno sa 13 drugih crkava valjevskog kraja.
Manastir je bio obnovljen 1793. godine. Kako je manastir u toku Prvog srpskog ustanka postao vojna bolnica, Turci su ga zapalili ponovo 1810. godine. Obnovljen je odmah sledeće godine i dozidana je priprata i kube. Zvonik je 1926. postavljen na severnoj strani crkve.
Ikonostas, koji je oslikao Petar Nikolajević Moler u periodu 1798-1800, umetnik i vojvoda u Prvom Srpskom ustanku, uništen je 1810.
Porta stare crkve ograđena je jednostavnom ogradom, koja je produžena i prema manastirskom konaku i novoj crkvi - kapeli. U porti se nalazi zvonik i nekoliko starijih grobova.
U vrijeme Karađorđevog ustanka, 1804. godine, knez Aleksa Nenadović i vojvoda Ilija Birčanin među prvima su posječeni od dahija, a zajedno s njima i arhimandrit Rafailo, poznatiji u narodu kao Hadži Ruvim. Levo od crkve u pravcu oltara nalazi se grob Ilije Birčanina "oborkneza ispod Medvednika" koga su turske dahije pogubile na kolubarskom mostu u Valjevu 1804.( Na spomeniku Iliji Birčaninu piše 'Prva žrtva seče knezova' – to se može i na slici proćitati.)
U XIX veku, u vreme knjaza Miloša Obrenovića, u Ćelijama je osnovana osnovna škola, među prvima u Srbiji. U ovoj školi je vladika Nikolaj (Velimirović) "prvi bukvar učio" i ''Ćelije cijelog života u srcu nosio kao prvu ljubav prema Bogu i rodu''.

Manastir je 1837. godine pretvoren u parohijsku crkvu, što je ostao sve do 1928. godine, kada je pretvoren u ženski manastir.
Zbog burnih istorijskih događaja, koji nisu poštedeli manastir i njegove svetinje, od starih crkvenih vrednosti malo toga je do danas sačuvano.
Sačuvan je ostatak jednog ikonostasa sa dobro očuvanim dverima i prestolnom ikonom iz 1816. godine - rad Jeremije Mihailovića, ikonopisca iz Bajevca; ikona Sabor svetih Arhangela, koja potiče iz 1790. godine, rad je Karađorđevog vojvode Petra Molera. Ovo je najstarija ikona u manastiru. Prestona ikona Hrista Spasitelja i prestona ikona presvete Bogorodice, kao i dveri Blagovijesti, takođe potiču iz XVIII veka i rad su ikonopisca Jeremije Blagojevića. Sačuvan je i Hadži-Ruvimov prestolni krst, izrezbaren u drvetu, postavljen u metalni okvir s postoljem sa još dva manja ručna krsta slične izrade.

Mnoge stare knjige iz Ćelija imale su burnu sudbinu. Najstarija knjiga je Božestvenaja skrižalj. To je zapravo Novaja skrižalj ruskog patrijarha Nikona iz XVII vijeka. Ovu knjigu kupio je crnogorski vladika Danilo Petrović kada je 1715. godine boravio u Rusiji. O tome govori zapis na jednoj čistoj stranici poslije sadržaja, koji možda potiče iz pera samog vladike Danila. Nije sigurno kako je ova knjiga dospjela u manastir, ali se pretpostavlja da se to dogodilo između 1766. i 1785. godine. Među najstarije knjige spadaju i dva mala mineja za mjesece mart i novembar. Sudeći po načinu štampanja, vrlo malom formatu i zapisima, oba mineja potiču najkasnije iz prvih decenija XVIII vijeka. Pretpostavlja se da su štampani u Veneciji. Oktoih, koji je štampan u Moskvi 1764. godine, kupljen je za crkvu u Sevojnu 1781. godine. Prvi put se spominje u manastirskom protokolu iz 1849. godine. Veliki trebnik je štampan u Rusiji u drugoj polovini XVIII vijeka, a postao je svojina manastira prije 1814. godine. Pentikostarij je priložen u manastir Ćelije 1798. godine. U manastiru se nalazi još jedna knjiga koja ima istorijsku vrijednost. To je Sveto pismo Starog zaveta na crkvenoslovenskom jeziku, koje je nekada pripadalo proti Matiji Nenadoviću.

Snažan pečat lične harizme na manastirski život ostavio je arhimandrit dr Justin (Popović) - Ava Justin, bivši profesor Teološkog fakulteta i jedan od osnivača Srpskog filozofskog društva, koji je bio duhovnik u manastiru od 1948. pa do svoje smrti 1979. godine. Njegov grob nalazi se na južnoj strani oltara. Arhimandrit Justin je autor brojnih studija o pravoslavlju i jedan od osnivača Srpskog filozofskog društva. Iza sebe je ostavio obimno, 'čudesno i bogonadahnuto' djelo teološkog, filozofskog i bogoslužbenog karaktera u obimu od 33 toma, kao i 12 tomova Žitija svetih, prvi put priređenih na srpskom jeziku. Po testamentalnoj želji Ave Justina krajem 2000. godine rešenjem Ministarstva kulture Srbije osnovana je zadužbina "Sveti Jovan Zlatousti", sa sedištem u duhovnoj biblioteci "Otac Justin", u Valjevu.

U manastiru danas ima 25 monahinja. Iz ćelijske obitelji poniklo je još 10 ženskih manastira, pa je zato s razlogom nazvan rasadnikom monaštva. U svom dušebrižničkom radu manastir se posebno istakao u godinama ratnog stradanja srpskog naroda od 1991. do 1999. kada je pružio pomoć mnogim izbeglicama i porodicama nastradalih.

Pri manastiru od 1966. god postoji ikonopisačka škola u kojoj rade monahinje ovog manastira a razvijena je takođe i izdavačka delatnost.
Pri manastiru od 1966. god postoji ikonopisačka škola u kojoj rade monahinje ovog manastira a razvijena je takođe i izdavačka delatnost.
Crkva manastira Ćelije posvećena svetim Arhanđelima. Poput drevnih bazilika sagrađena je u obliku lađe. Kube je devetostrano, u čast svetih devet anđelskih činova.
Ćelije su ženski manastir.
Manstir Ćelije se nalazi na levoj obali reke Gradac na području sela Lelić u blizini Valjeva (5 km) na putu za Bajinu Baštu.

Фото и текст обрада Господин Ненад Глишић из Будисаве код Новог Сада уредник и главни сарадник сајта. 


Copyright © 2005 -

Српска православна Црква - Информативни портал СПЦ Холандија

OFICIJELNI SAJT SRPSKE PRAVOSLAVNE CRKVE ZAPADNO-EVROPSKA MOJA EPARHIJA U DIJASPORI

Православно хришћанство..com. Каталог православних ресурса на интернету Православно хришžанство.ru. Каталог православних ресурса на интернету
Podržite naš sajt kliknite na banere!

e-mail: webmaster@pravoslavlje.nl